Akademia Teatralna w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Dramaturgia teatru lalek

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WSL/TTL/DTL-L
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Dramaturgia teatru lalek
Jednostka: Kierunek TTL rok II
Grupy: Przedmioty ogólnoakademickie TTL
Przedmioty WSL/TTL rok II sem IV
Punkty ECTS i inne: 2.00 LUB 1.00 (zmienne w czasie) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: Polski
Skrócony opis:

Przegląd najważniejszych zjawisk w dziejach polskiego i obcego dramatu lalkowego – w perspektywie historycznej i współczesnej. Analiza i interpretacja wybranych dramatów z użyciem różnorodnych metodologii badawczych i z uwzględnieniem najnowszych kierunków w dramatologii. Próba odpowiedzi na pytania: co jest, a co może stanowić repertuar współczesnego teatru lalek oraz czy jakiekolwiek względy ten repertuar ograniczają? W jaką stronę idą poszukiwania współczesnych dramatopisarzy i co mają wspólnego z teatrem lalek? Jak czytać klasykę dramatu (nie tylko lalkowego) i jak ją przetwarzać? A wszystko na przykładzie wybranych dramatów, z których każdy bądź był przez autora dedykowany lalkom, bądź był wystawiany w teatrze lalek, bądź zachęca (z różnych względów) do podjęcia podobnej próby.

Część zajęć może być przeprowadzona online lub zdalnie.

Pełny opis:

Analiza dramatologiczna zarówno polskiej klasyki lalkowej (np. sztuk Jana Wilkowskiego, Jana Ośnicy, Natalii Gołębskiej), jak i utworów pisarzy współczesnych (Piotra Tomaszuka, Tadeusza Słobodzianka, Marty Guśniowskiej, Roberta Jarosza, Moniki Milewskiej, Maliny Prześlugi, Michała Walczaka, Anny Andraki, Kuby Kaprala, Tomasza Kaczorowskiego i innych).

W przypadku sztuk obcych: analiza dramatologiczna zarówno klasyki lalkowej ("Faust", "Don Juan", sztuki z udziałem Poliszynela), jak i tekstów okresu awangardy (Edwarda G. Craiga, Federico Garcii Lorki, Alfreda Jarry’ego, Michela de Ghelderode) oraz sztuk współczesnych (Ulricha Huba, Karin Serres, Phillippe'a Dorina, Martina Baltscheita i innych).

Analizowanie i interpretowanie dawnej i nowej dramaturgii teatru lalek ma nie tylko przynieść studentom orientację w dawnej i współczesnej literaturze, ale uczulić ich na lalkarską perspektywę. Uczymy się, jak czytać utwory dramatyczne, by wydobyć z nich potencjał lalkowy i przekładać język literatury na język animacji.

Literatura:

1. Teksty wskazanych dramatów zaczerpnięte z antologii, zbiorów autorskich oraz czasopism („Teatr Lalek”, Dialog”, „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”)

2. „Antologia klasycznych tekstów teatru lalek”, oprac. Henryk Jurkowski, t. I-III, Wrocław 1999-2003

3. Halina Waszkiel, „Dramaturgia polskiego teatru lalek”, Warszawa 2013

4. Jolanta Ewa Wiśniewska, „W poszukiwaniu ‘Złotego klucza’. Polska twórczość dramatyczna dla teatru lalek (1945-1970)”, Łódź 1999

5. „Dziecko i teatr w przestrzeni kultury”, pod red. Marty Karasińskiej i Grzegorza Leszczyńskiego, t. I: „Teatr w świecie”, t. II: „Świat w teatrze”, Poznań 2007

6. Henryk Jurkowski, „Dzieje literatury dramatycznej dla teatru lalek”, Wrocław 1991

7. „Kulturowe konteksty baśni”, pod red. Grzegorza Leszczyńskiego, t. I: „Rozigrana córa mitu”, Poznań 2005; t. II: „W poszukiwaniu straconego królestwa”, Poznań 2006

8. „Polskie sztuki dla teatru lalek. Antologia”, oprac. Wiesława Domańska i Stanisław Wilczek, Łódź 1984

9. „Sztuka dla dziecka jako forma komunikacji społecznej”, t. I pod red. Grzegorza Leszczyńskiego, t. II pod red. Marty Karasińskiej, Poznań 2009

10. Weronika Kostecka, "Baśń postmodernistyczna: przeobrażenia gatunku. Intertekstualne gry z tradycją literacką", Warszawa 2014

11. Jan Wilkowski, "Spowiedź w drewnie. Dramaty", wybór i oprac. H. Waszkiel, Warszawa 2020

Literatura szczegółowa będzie podawana na bieżąco do każdego tematu.

Efekty uczenia się:

W zakresie wiedzy:

Absolwent zna i rozumie repertuar związany ze specjalnością studiów (T_W02).

Absolwent zna i rozumie fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji oraz dysponuje podstawową wiedzą, która pozwoli mu na zbudowanie kontekstu historycznego i kulturowego w dziele teatralnym (T_W03).

W zakresie umiejętności:

Absolwent potrafi dysponować wiedzą i umiejętnościami potrzebnymi do kreowania koncepcji artystycznych; prezentować wysoko rozwiniętą osobowość twórczą umożliwiającą ich tworzenie i realizację (T_U01).

Absolwent potrafi zrozumieć istotę konstrukcji tekstu scenariusza i możliwości jego wykorzystania w procesie budowania dzieła teatralnego z użyciem środków teatru lalek (T_U02).

Absolwent potrafi tworzyć ustne i pisemne wypowiedzi z zakresu sztuk teatralnych w oparciu o zdobytą wiedzę teoretyczną (T_U12).

W zakresie kompetencji społecznych:

Absolwent jest gotów do wykorzystania nabytej wiedzy w celu formułowania sądów i rozwiązywania problemów poznawczych praktycznych; jest gotów do krytycznej oceny odbieranych treści (T_K01).

Absolwent jest gotów do uczenia się przez całe życie (T_K05).

Metody i kryteria oceniania:

Semestr III - aktywny udział w zajęciach oraz wykonanie pracy zaliczeniowej pisemnej: zaliczenie

Semestr IV- aktywny udział w zajęciach: zaliczenie; egzamin

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-06-02
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
WSL - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Rau, Halina Waszkiel
Prowadzący grup: Halina Waszkiel
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WSL - dydaktyka - zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-15 - 2021-06-02
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
WSL wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Rau, Halina Waszkiel
Prowadzący grup: Halina Waszkiel
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WSL wykład - zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Przegląd najważniejszych zjawisk w dziejach polskiego i obcego dramatu lalkowego – w perspektywie historycznej i współczesnej. Analiza i interpretacja wybranych dramatów z użyciem różnorodnych metodologii badawczych i z uwzględnieniem najnowszych kierunków w dramatologii. Próba odpowiedzi na pytania: co jest, a co może stanowić repertuar współczesnego teatru lalek oraz czy jakiekolwiek względy ten repertuar ograniczają? W jaką stronę idą poszukiwania współczesnych dramatopisarzy i co mają wspólnego z teatrem lalek? Jak czytać klasykę dramatu (nie tylko lalkowego) i jak ją przetwarzać? A wszystko na przykładzie wybranych dramatów, z których każdy bądź był przez autora dedykowany lalkom, bądź był wystawiany w teatrze lalek, bądź zachęca (z różnych względów) do podjęcia podobnej próby.

Część zajęć może być przeprowadzona online lub zdalnie.

Pełny opis:

Omówienie najnowszej dramaturgia lalkowej – polskiej i obcej, takich autorów, jak: Tomasz Kaczorowski, Kamila Oleksiak-Czerwińska, Piotr Rowicki, Jarosław Murawski, Ulrich Hub, Suzanne Lebeau, Karin Serres, Phillippe Dorin, Martin Baltscheit, Ingeborg von Zadow. Dobór tekstów będzie uzależniony od dostępności Biblioteki ATB dla studentów. W przypadku pracy zdalnej, dobór tekstów będzie wyznaczany przez ich dostępność online.

Literatura:

1. Teksty wskazanych dramatów zaczerpnięte z antologii, zbiorów autorskich oraz czasopism („Teatr Lalek”, Dialog”, „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”)

2. „Antologia klasycznych tekstów teatru lalek”, oprac. Henryk Jurkowski, t. I-III, Wrocław 1999-2003

3. Halina Waszkiel, „Dramaturgia polskiego teatru lalek”, Warszawa 2013

4. Jolanta Ewa Wiśniewska, „W poszukiwaniu ‘Złotego klucza’. Polska twórczość dramatyczna dla teatru lalek (1945-1970)”, Łódź 1999

5. „Dziecko i teatr w przestrzeni kultury”, pod red. Marty Karasińskiej i Grzegorza Leszczyńskiego, t. I: „Teatr w świecie”, t. II: „Świat w teatrze”, Poznań 2007

6. Henryk Jurkowski, „Dzieje literatury dramatycznej dla teatru lalek”, Wrocław 1991

7. „Kulturowe konteksty baśni”, pod red. Grzegorza Leszczyńskiego, t. I: „Rozigrana córa mitu”, Poznań 2005; t. II: „W poszukiwaniu straconego królestwa”, Poznań 2006

8. „Polskie sztuki dla teatru lalek. Antologia”, oprac. Wiesława Domańska i Stanisław Wilczek, Łódź 1984

9. „Sztuka dla dziecka jako forma komunikacji społecznej”, t. I pod red. Grzegorza Leszczyńskiego, t. II pod red. Marty Karasińskiej, Poznań 2009

10. Weronika Kostecka, "Baśń postmodernistyczna: przeobrażenia gatunku. Intertekstualne gry z tradycją literacką", Warszawa 2014

11. Jan Wilkowski, "Spowiedź w drewnie. Dramaty", wybór i oprac. H. Waszkiel, Warszawa 2020

Zajęcia w cyklu "semsetr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-14 - 2022-06-05
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
WSL wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Rau, Halina Waszkiel
Prowadzący grup: Halina Waszkiel
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WSL wykład - zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2022/23" (zakończony)

Okres: 2023-02-13 - 2023-06-13
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
WSL wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Rau, Halina Waszkiel
Prowadzący grup: Halina Waszkiel
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WSL wykład - zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-12 - 2024-05-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
WSL wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karolina Dąbrowska, Marta Rau, Halina Waszkiel
Prowadzący grup: Karolina Dąbrowska, Halina Waszkiel
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WSL wykład - zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Przegląd najważniejszych zjawisk w zakresie polskiego i obcego współczesnego dramatu lalkowego. Omawiane będą sztuki takich polskich autorów, jak Piotr Tomaszuk, Michał Walczak, Marta Guśniowska, Malina Prześluga, Anna Andraka, Tomasz Kaczorowski, Kuba Kapral i inni, oraz obcych (głównie niemieckich i francuskich), jak Ulrich Hub, Suzanne Lebeau, Karin Serres, Philippe Dorin i inni.

Pełny opis:

P l a n z a j ę ć w s e m e s t r z e l e t n i m

WSPÓŁCZESNA DRAMATURGIA POLSKA

1. Piotr Tomaszuk i Tadeusz Słobodzianek: "Turlajgroszek" oraz Robert Jarosz: "W beczce chowany"

Lit.: ● Piotr Tomaszuk i Tadeusz Słobodzianek, "Turlajgroszek. Historia naiwna dla teatru lalek", „Dialog” 1990, nr 11. ● Robert Jarosz, "W beczce chowany", „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 22, Poznań 2006.

2. Michał Walczak: "Ostatni tatuś" oraz "Janosik. Naprawdę prawdziwa historia"

Lit.: ● Michał Walczak, "Ostatni tatuś", „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 27, Poznań 2008; lub [w:] Michał Walczak, "Podróż do wnętrza pokoju", t. 2, Kraków 2009. ● Michał Walczak, "Janosik. Naprawdę prawdziwa historia", „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 30, Poznań 2010.

3. Marta Guśniowska: "A niech to Gęś kopnie!" oraz "Marvin"

Lit.: ● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 37, Poznań 2014. ● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 40, Poznań 2016. ● Halina Waszkiel, "Lekarstwo na zło. Sztuki Marty Guśniowskiej", „Teatr” 2011, nr 11.

4. Marta Guśniowska: "Ony"

„Dialog” 2013, nr 7-8; lub: „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 35, Poznań 2013.

5. Malina Prześluga: "Dziób w dziób" oraz "Pan Lampa"

● „Dialog” 2013, nr 7-8; albo: „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 35, Poznań 2013.

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 40, Poznań 2016

6. Malina Prześluga: "Chodź na słówko" oraz "Ile żab waży księżyc"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 35, Poznań 2013.

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 44, Poznań 2018.

7. Anna Andraka: "Wolf"

● https://www.teatrminiatura.pl/media/zinnia_entry_files/wolf_anna_andraka_1.pdf

● Halina Waszkiel, "Anna Andraka" [Cykl: "Nowi dramatopisarze"], „Teatr Lalek” 2020, nr 4

8. Tomasz Kaczorowski: "[●REK]in Pol" oraz "Opowieść o tym, jak przeżyć godnie życie"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 44, Poznań 2018

● Tomasz Kaczorowski, "Sześć opowieści o tym, jak godnie przeżyć życie", Warszawa 2021

● Halina Waszkiel, "Tomasz Kaczorowski" [Cykl: "Nowi dramatopisarze"],„Teatr Lalek” 2021, nr 1

● Joanna Żygowska, "Wyobraź sobie" [w:] Tomasz Kaczorowski, "Sześć opowieści o tym, jak godnie przeżyć życie", Warszawa 2021

9. Kuba Kapral, "Śmieciory" oraz "NieWażny głos"

● Tekst "Śmieciorów" w wersji elektronicznej

● https://teatrminiatura.pl/media/zinnia_entry_files/NieWazny_glos_Jakub_Kapral.pdf

● Halina Waszkiel, "Kuba Kapral" [Cykl: "Nowi dramatopisarze"], „Teatr Lalek” 2020, nr 2-3

10. Kamila Oleksiak-Czerwińska: "Wielki Buzz Grow" oraz Magda Mrozińska, "Perły i szczypaki"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 45, Poznań 2019.

● Halina Waszkiel, "Magdalena Mrozińska" [Cykl: "Nowi dramatopisarze"], „Teatr Lalek” 2022, nr 1

11. Katarzyna Matwiejczuk: "Atumammamuta" oraz "Biruta i tajemnica rzeki"

● obie sztuki w wersji elektronicznej

● Halina Waszkiel, "Katarzyna Matwiejczuk" [Cykl: "Nowi dramatopisarze"], „Teatr Lalek” 2022, nr 4

WSPÓŁCZESNA DRAMATURGIA OBCA

12. Ulrich Hub, "Na Arce o ósmej" oraz "Kangur"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 26, Poznań 2008.

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 38, Poznań 2015.

13. Suzanne Lebeau, "Olbrzymek" oraz Karin Serres, "Jagoda i niedźwiedzie"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 38, Poznań 2015

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 34, Poznań 2012

14. Phillippe Dorin, "Czekając na Tomcia Palucha" oraz Martin Baltscheit, "Wrona i Niedźwiedź albo Słońce świeci wszystkim"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 20, Poznań 2004

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 43, Poznań 2018

15. Ingeborg von Zadow, "Chodź teraz idź"

● „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” nr 43, Poznań 2018

Literatura:

Jak wyżej - literatura bieżąca została dobrana do każdego tematu.

Literatura uzupełniająca (do wyboru, ta sama co w semestrze zimowym; układ alfabetyczny):

"Antologia klasycznych tekstów teatru lalek", oprac. Henryk Jurkowski, t. I-III, Wrocław 1999-2003

Jurkowski Henryk, "Dzieje literatury dramatycznej dla teatru lalek", Wrocław 1991

„Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, Poznań, Centrum Sztuki Dziecka

"Polskie sztuki dla teatru lalek. Antologia", oprac. Wiesława Domańska i Stanisław Wilczek, Łódź 1984

„Teatr Lalek”, kwartalnik, POLUNIMA

Waszkiel Halina, "Dramaturgia polskiego teatru lalek", Warszawa 2013

Waszkiel Halina, "Lalki wobec końca antropocenu", [w:] "LALKA NOVA: nowe znaczenia lalki w teatrze i sztukach performatywnych”, Wydział Lalkarski wrocławskiej Filii Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, Wrocław 2022

Wilkowski Jan, "Spowiedź w drewnie. Dramaty", wybór i oprac. Halina Waszkiel, oprac. tekstów Grzegorz Kowalski, seria: Dramat polski. Reaktywacja, pod red. Artura Grabowskiego i Jacka Kopcińskiego, tom 12, Warszawa 2020, IBL PAN.

Wiśniewska Jolanta Ewa, "W poszukiwaniu 'Złotego klucza'. Polska twórczość dramatyczna dla teatru lalek (1945-1970)", Łódź 1999

Wiśniewska Marzenna, "Archipelag indywidualności. Solowe teatry performerów współdziałających z materią", Toruń 2022 [gł. Wstęp, s. 7-19]

Strony internetowe: www.nowesztuki.pl, www.e-teatr.pl, strony internetowe polskich teatrów lalek

Uwagi:

Zajęcia mogą być przeprowadzona online lub zdalnie.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Teatralna w Warszawie.
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)