Laboratorium cienia

Cel przedmiotu

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawami teorii i praktyki teatru cieni oraz rozwijanie umiejętności twórczego wykorzystania światła, obiektu i ekranu w działaniach scenicznych. Zajęcia obejmują:

• zapoznanie z podstawami teorii i praktyki teatru cieni,

• poznanie zasad konstruowania i funkcjonowania klasycznych i współczesnych form, lamp i ekranów cieniowych,

• wprowadzenie do pracy z rzutnikiem pisma i technologiami scenicznymi,

• rozwijanie kompetencji w tworzeniu obrazu scenicznego,

• budowanie krótkich etiud cieniowych i performatywnych,

• kształtowanie umiejętności współpracy zespołowej oraz refleksji nad procesem twórczym.

W szczególnych warunkach część programu może być realizowana w trybie online.

Naczelnym motywem przedmiotu jest cień — jako zjawisko fizyczne, narzędzie artystyczne i medium teatralne. Część zajęć przybierze formę krótkich wykładów, które przybliżą uczestnikom różnorodność technik i form cieniowych, zarówno w ujęciu tradycyjnym, jak i współczesnym.

Struktura zajęć ma charakter eksperymentalny:

• umożliwia kształtowanie wyobraźni,

• prowokuje sytuacje twórcze,

• zachęca do szukania kreatywnych rozwiązań w obrębie zaproponowanych technik,

• uczy posługiwania się cieniem na wielu płaszczyznach i w różnych kontekstach.

Inspiracją dla działań będą zarówno dokonania tradycyjnego teatru cieni, jak i współczesne praktyki performatywne.

W trakcie zajęć osoby studiujące:

• nabędą umiejętności praktyczne w zakresie ekspresji tradycyjnego i współczesnego teatru cieni,

• poznają zasady budowy i użycia form, lamp, rzutników oraz ekranów cieniowych,

• rozwiną wyobraźnię wizualną, świadomość przestrzeni oraz umiejętność pracy zespołowej,

• stworzą story boardy w oparciu o wybrane tematy,

• stworzą krótkie zdarzenia sceniczne z wykorzystaniem poznanych technik.

W centrum zajęć znajdą się: relacja aktora z cieniem personalnym i cieniem obiektu, praca z ekranami i źródłami światła, wykorzystanie rzutników, eksploracja dłoni i rekwizytu oraz wprowadzenie do form lalkowych.

Kurs ma charakter praktyczny i eksperymentalny, z możliwością częściowej realizacji programu w trybie online (w szczególnych warunkach).

1. Blumenthal Eileen, Pupperty a world history, Harry N. Abrams, Inc., Publishers, New York 2005

2. Głowacka Zuzanna Głowacka, „Sztuka Karagöza”, Teatr Lalek 2-3/2003

3. Jurkowski Henryk, Materiał jako wehikuł treści rytuału, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011

4. Keller Max, Fascynujące światło. Oświetlenie w teatrze i na estradzie, LTT Sp. z.o.o., Warszawa 2013,

5. Łabędzka-Koecher Małgorzata, Dawny teatr turecki, Pamiętnik teatralny, R. XXI, z.181, Warszawa 1972

6. Mitzner Piotr, Teatr światła i cienia, Państwowy Instytut Wydawniczy 1987

7. Reuscha Rainer, Schattentheater cz 1 cz2 cz3, Iternationales Schatetentheater Zentrum Schwääbisch Gmünd, Germany 1997

8. Stoichita Victor I. Krótka historia cienia, 1997 przełożył Piotr Nowakowski Towarzystwo Autorów i Wydawnictw Prac Naukowych UNIVERSITAS, Wydane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, Kraków 2001

9. Wasilewska Joanna, Sztuka Orientu. Studia nad sztuką Azji, Wydawnictwo: Wydawnictwo Adam Marszałek; Kraków 2008

10. Magdalena Kiszko - Dojlidko, Od tradycji do współczesności - teatr cieni i jego możliwości ekspresji w oparciu o pracę nad rolą w spektaklu "Romans Perlimplina i Belisy", Akademia Tetralna im. A. Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku, Białystok 2014, dostępność: Biblioteka ATB

W zakresie wiedzy ( W) osoba studiująca:

• rozumie specyfikę teatru cieni,

• zna zasady użycia form, lamp i ekranów cieniowych oraz potrafi ich umiejętnie użyć w tworzeniu zdarzeń scenicznych, (R_W06)

• posiada wiedzę z zakresu praktyki i teorii teatru cieni (R_W07)

• zna metody i sposoby wykorzystania klasycznych i współczesnych form teatru cieni, (R_W09)

• zna problematykę związaną z technologiami i rozwojem technologicznym w dziedzinie teatru cieni, (R_W010)

W zakresie umiejętności (U) osoba studiująca:

• zna konstrukcję form, lamp, ekranów cieniowych, (R_U02)

• zna zasady konstrukcji scenariusza (story boardu), (R_U01)

• zna zasady animacji różnych rodzajów form i narzędzi cieniowych oraz potrafi je zastosować w pracy scenicznej, (R_U03, R_U06)

• umie skonstruować krótką wypowiedź artystyczną w technice teatru cieni, (R_U09)

• potrafi samodzielnie doskonalić warsztat z zakresu teatru cieni. (R_U010)

W zakresie kompetencji społecznych (K) osoba studiująca:

• potrafi nazwać i weryfikować popełniane błędy, (R_K02)

• łączy zdobytą wiedzę i umiejętności oraz wykorzystuje je w tworzeniu krótkich wypowiedzi scenicznych, (R-K04

• rozumie pojęcie zespołowości i odpowiedzialności za proces tworzenia i prezentacji wypowiedzi artystycznej oraz potrafi tę wiedzę wykorzystać. (R_K03, R_K01, R_K05)

Sposób weryfikacji.

Warunki zaliczenia przedmiotu.

• Obecność na co najmniej 50% zajęć jest warunkiem koniecznym do uzyskania zaliczenia.

• Nieusprawiedliwiona nieobecność osoby studiującej na więcej niż dwóch zajęciach w ciągu semestru skutkuje brakiem możliwości zaliczenia.

• Nieobecność na zajęciach nie zwalnia osoby studiującej z obowiązku uzupełnienia materiału, wykonania ćwiczeń, oraz przygotowania się do kolejnych spotkań. Brak znajomości będzie traktowany jako nieprzygotowanie do zajęć.

ZALICZENIE

Ocena końcowa jest wynikiem:

• Oceny aktywności i przygotowania – systematyczne uczestnictwo w zajęciach, gotowość do pracy warsztatowej, przygotowanie materiałów i rekwizytów.

• Oceny realizacji zadań cząstkowych – jakość wykonania ćwiczeń i zadań stawianych podczas zajęć, umiejętność stosowania poznanych technik.

• Oceny procesu twórczego – zaangażowanie, kreatywność, zdolność współpracy w grupie, refleksja nad własną pracą.

• Oceny efektów pracy – spójność i czytelność krótkich etiud cieniowych i performatywnych tworzonych w trakcie semestru.

• Oceny prezentacji semestralnej – udział w pokazie/lekcji otwartej, w ramach którego prezentowane są wybrane efekty pracy semestralnej.

• Oceny konstrukcji scenariusza (story boardu) – spójność doboru narzędzi do wybranego tematu,

• Dodatkowo punktowane będzie pogłębienie stosowanych narzędzi wykraczające poza minimum dydaktyczne.