Akademia Teatralna w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Performans płci 1

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WOT/M/KHP/PerfP-Z Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Performans płci 1
Jednostka: Wiedza o teatrze (studia drugiego stopnia)
Grupy: Przedmioty WOT/M rok I sem. 1
Przedmioty specjalności KRYTYKA-PERFORMATYKA WOTM
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 LUB 3.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: Polski
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawowymi teoriami z zakresu gender i queer studies oraz wskazanie analitycznej użyteczności tych teorii w refleksji nad teatrem.

Pełny opis:

Teatr wykazuje szczególne związki z płcią, a także refleksją rozwijaną w ramach gender studies. U samego zarania teatr antycznej Grecji dokonał radykalnego wykluczenia kobiet, a gest ten powtórzyła epoka elżbietańska. Scena stała się przestrzenią wyłącznie męskiej kreacji, a jednak powstające w tym okresie przedstawienia kobiecości określiły obowiązujące do dziś wzorce i ich interpretacje. Dramat antyczny i elżbietański wciąż lokuje się w samym centrum kanonu dramatycznego, podlegając zresztą szczególnie intensywnej reinterpretacji w perspektywie gender i queer. To dokonane w kluczowych momentach rozwoju zachodniego teatru wyłączenie kobiet ze sceny, usunięcie ich z przestrzeni publicznej i przesłonięcie wizerunkami skonstruowanymi na potrzeby dominującej ideologii, symbolizuje wszystkie inne wykluczające dyskursy. Ale wskazuje zarazem na subwersywny potencjał sceny, na której płeć wyzwala się z biologicznych determinant, traci swoje esencjalne umocowanie i jawnie prezentuje się jako rola do odegrania.

W toku zajęć przybliżony zostanie podstawowy słownik pojęć i terminów z zakresu gender i queer studies, a także różnych fal akademickiego feminizmu. Teksty teoretyczne dostarczą perspektywy badawczej i instrumentarium analitycznego do interpretacji klasycznych tekstów dramatycznych i najważniejszych dzieł powojennego polskiego teatru, ze szczególnym uwzględnieniem teatru ostatniego piętnastolecia. Przedstawienia wybrano tak, aby wskazać na obszary szczególnego powinowactwa między teatrem a rozwijanymi we współczesnej humanistyce teoriami płci i seksualności.

Zakres poszczególnych tematów (każdy z tematów opracowywany na 2 lub 3 spotkaniach):

1. Performans płci: wprowadzenie do teorii gender i queer w kontekście refleksji o teatrze

2. Performatywna teoria płci Judith Butler

3. Feminizm materialistyczny drugiej fali

4. Feminizm w psychoanalizie

5. Women studies, man studies, gender studies, queer studies – ewolucja i różnorodność akademickich koncepcji płci kulturowej i seksualności

6. Oresteja Ajschylosa jako mit założycielski patriarchatu

7. Oresteja w reżyserii Jana Klaty, czyli patriarchat bezpotomny –

8. Poskromienie złośnicy w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego, czyli feminizm, mizoginizm i związki homospołeczne

9. Utwór o Matce i Ojczyźnie w reżyserii Jana Klaty, czyli emancypacja pozorna

10. Teatr Weroniki Szczawińskiej – postbrechtowskie strategie feministyczne

11. Chór Kobiet Marty Górnickiej – feministyczny podmiot zbiorowy i polityczność teatru

12. Konstrukcje męskości i kobiecości w teatrze Jerzego Grotowskiego na przykładzie Księcia Niezłomnego i Apocalypsis cum figuris – uniwersalizacja męskiego doświadczenia i kodowanie pragnienia homospołecznego

13. Queerowanie archiwum - Książę w reż. Karola Radziszewskiego

Literatura:

• Podstawowa:

Adamiecka-Sitek Agata, Grotowski, kobiety i homoseksualiści. Na marginesach człowieczego dramatu, „Didaskalia” 2013 nr 112;

Adamiecka-Sitek Agata, Weronika Szczawińska, Płeć performera, „Didaskalia” 2012 nr 110;

Adamiecka-Sitek Agata, Książę i kamera, „Didaskalia” 2015 nr 127–128.

Bourdieau Pierre, Męska dominacja, przeł. Lucyna Kopciewicz, Oficyna Naukowa 2004;

Butler Judith, Cielesne inskrypcje, per formatywne subwersje; Od „wnętrza” do per formatywności płci, w: Uwikłani w płeć, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2008;

Butler Judith, Zapisy na ciele, wywrotowe odgrywanie, w: Teorie literatury XX wieku. Antologia, red. Anna Burzyńska, Paweł Markowski, Znak, Kraków 2006.

Butler Judith, Żądanie Antygony, przeł. M. Borowski, M. Sugiera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2010;

Case Sue-Elle, Traditional History: a Feminist Deconstruction, w: Feminism and Theatre, Palgrave Macmillian 2008;

Cixous Hélène, Śmiech Meduzy, w: Ciało i tekst. Antologia, red. Anna Nasiłowska, IBL, Warszawa 2001;

Irigaray Luce, Ciało w ciało z matką, przeł. Agata Araszkiewicz, Wydawnictwo eFKa, Kraków 2000;

Iwasiów Inga, Gender dla średnio zaawansowanych, W.A.B., Warszawa 2004;

Mizielińska Joanna, Płeć kulturowa jako imitacja imitacji; Performatywność płci. w: (De)konstrukcje kobiecości. Podmiot feminizmu a problem wykluczenia, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2004;

Sugiera Małgorzata, Płeć w dramacie, w: Wojciech Baluch, Małgorzata Sugiera, Joanna Zając, Dyskurs, postać, płeć w dramacie, Księgarnia Akademicka, Kraków 2002;

Zeitling Froma, Playing the Other: Gender and Society in Classic Greek Literature, University of Chicago Press, Chicago 1996;

• Uzupełniająca:

Araszkiewicz Agata, Czarny ląd czarnego kontynentu, w: Ciało, płeć, literatura, red. M. Hornung, M. Jędrzejczak, T. Korsak, Wiedza Powszechna, Warszawa 2001;

Dybel Paweł, Zagadka „drugiej płci”, Universitas, Kraków 2007;

Gallop Jane, The Fathers Seduction, w: Feminisms. An anthology of literary theory and criticism, ed. Robyn R. Warhol, Diane Prince Herndl, Rutgers University Press, New Brunswick 1997;

Inna Scena. Ciało – płeć – pożądanie. Tożsamość seksualna i tożsamość płci w polskim dramacie i teatrze, red. Agata Adamiecka-Sitek, Dorota Buchwald, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2008;

Inna Scena. Konstelacje rodzinne. Obraz rodziny w polskim dramacie i teatrze w perspektywie gender i queer, red. Agata Adamiecka-Sitek, Dorota Buchwald, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2009;

Irygaray Lucy, Rynek kobiet, „Przegląd filozoficzno-literacki” 2003, nr 1.

Miller Nancy K., Arachnologie: kobieta, tekst i krytyka, w: Teorie literatury XX wieku. Antologia, red. Anna Burzyńska, Paweł Markowski, Znak, Kraków 2006.

Rich Adrienne, Zrodzone z kobiety, przekł. Joanna Mizielińska, Sic, Warszawa 2000.

Efekty uczenia się:

Wiedza – student po zakończeniu kursu powinien:

- nazwać i scharakteryzować podstawowe terminy z zakresu refleksji nad płcią kulturową i konstrukcjami seksualności

[K_W01+] [K_W03+++]

- wyjaśnić znaczenie płciowych aspektów konstrukcji tożsamościowych dla obrazu człowieka i świata w sztuce, ze szczególnym uwzględnieniem teatru

[K_W05+++] [K_W08+] [K_W10++]

Umiejętności – student po zakończeniu kursu powinien:

- wykorzystywać poznane w toku zajęć narzędzia analityczne z zakresu teorii gender i queer do interpretacji dzieł teatralnych [K_U03+] [K_U04++] [K_U05+++] [K_U07++]

- rozpoznać i scharakteryzować w wybranym dziele teatralnym konstrukcje płci i seksualności oraz zanalizować ich wpływ na sensy dzieła

[K_U03+++] [K_U04++] [K_U07++] [K_U12++]

Kompetencje personalne i społeczne – student po zakończeniu kursu powinien:

- uczestniczyć w prowadzonej w grupie w formie dyskusji analizie wybranych aspektów dzieła teatralnego ze wskazanej perspektywy (gender)

[K_K01+++] [K_K03++] [K_K07++]

- bronić swojego stanowiska, argumentować, powołując się na określone założenia teoretyczne i ustalenia współczesnej humanistyki [K_K02++] [K_K06++] [K_K07+]

- krytycznie analizować propozycje interpretacyjne [K_K1++]

Metody i kryteria oceniania:

Dopuszczalne są 2 nieusprawiedliwione nieobecności na zajęciach.

Konieczny jest aktywny udział w zajęciach; zapoznanie się z tekstami teoretycznymi, dramatycznymi oraz dokumentacją spektakli teatralnych.

Warunkiem zaliczenia będzie także przygotowanie samodzielnej analizy wybranego tekstu kultury w perspektywie gender/queer, przedstawionej publicznie w formie referatu; udział w dyskusji po prezentacji i obrona swojej propozycji interpretacyjnej.

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-03 - 2017-01-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT - dydaktyka - zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-09-25 - 2018-01-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Mrowcewicz, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT - dydaktyka - zaliczenie

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2017/18" (zakończony)

Okres: 2018-02-07 - 2018-05-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Krzysztof Mrowcewicz, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - forma zaliczenia zależy od etapu studiów
WOT - dydaktyka - zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-09-24 - 2019-01-12
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Krzysztof Mrowcewicz, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT - dydaktyka - zaliczenie

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-06 - 2019-05-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Krzysztof Mrowcewicz, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT - dydaktyka - zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT - dydaktyka, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT - dydaktyka - zaliczenie

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-03-12
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT wykład konwersatoryjny, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT wykład konwersatoryjny - zaliczenie

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-24
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT konwersatorium - zaliczenie

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-10-03 - 2023-01-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: WOT konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agata Adamiecka-Sitek, Paweł Płoski
Prowadzący grup: Agata Adamiecka-Sitek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - zaliczenie na ocenę
WOT konwersatorium - zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Teatralna w Warszawie.