Seminarium reżyserskie 1. Literatura dla dzieci i młodzieży

Zajęcia o charakterze konwersatoryjnym mają na celu wypracowanie przez studentów indywidualnego warsztatu reżysera teatru lalek w zakresie wstępnego przygotowania i opisania koncepcji przyszłego spektaklu teatralnego skierowanego do odbiorcy dziecięcego/młodzieżowego.

Zadaniem w ramach przedmiotu "Seminarium reżyserskie. Literatura dla dzieci i młodzieży" jest reżyserskie opracowanie tekstu oraz stworzenie koncepcji przedstawienia na podstawie tekstu literackiego lub dramatu dla dzieci młodzieży. Sugerowany przez pedagoga wybór tekstów dotyczy, ważnych dla młodych odbiorców tematów. Zadaniem jest realizacja wybranych wątków literackich językiem metafory, przy wykorzystaniu środków teatru formy, przez który rozumieć należy zarówno teatr plastyczny, teatr ruchu, szeroko rozumiany teatr lalek.

Zadaniem w ramach przedmiotu "Seminarium reżyserskie. Literatura dla dzieci młodzieży" jest reżyserskie opracowanie tekstu oraz stworzenie koncepcji przedstawienia na podstawie zaproponowanych tekstów dla dzieci. W ramach przedmiotu student/ka dokona niezbędnych dla realizacji przedstawienia prac koncepcyjnych wedle następującej kolejności: analiza tekstu, określenie kontekstu historyczno-literackiego, interpretacja tekstu, wybór języka realizacji, opracowanie autorskiej koncepcji przedstawienia wątków zaczerpniętych z zadanych tekstów na scenie.

Wybór tekstu spośród zasugerowanych przez pedagoga należy do studenta/studentki. Zadaniem jest realizacja i opracowanie reżyserskie wybranych wątków z tekstów środkami teatru wizualnego, przez który rozumieć należy zarówno teatr plastyczny, teatr ruchu, teatr lalek czy teatr formy.

Analiza:

W ramach pracy reżyserskiej nad tekstem student ma za zadanie:

dokonać reżyserskiej analizy tekstu przez co rozumieć należy:

-odczytanie sensów i kontekstów zawartych w tekście literackim oraz określenie kontekstu literackiego i kulturowego

-analiza postaci i ich wzajemnych relacji

-odczytanie poetyki tekstu

-analiza dramaturgi tekstu, interpretacja zdarzeń i metafor

-określenie punktów zwrotnych, punktu kulminacyjnego i pointy

-określenie kontekstu historycznego

-interpretacja idei, znaków i metaforyki

-samodzielne odszukanie tekstów literackich i opracowań tematu oraz ich lektura i analiza

-porównanie własnych wniosków z powyższymi tekstami, oraz poszerzenie kontekstu propozycji reżyserskiej/ adaptacji poprzez odniesienia i interpretacje w nich zawarte

Kontekst kulturowy:

-analiza biograficzna, sytuująca tekst i autora w określonym kontekście kultury, w tym w szczególności kontekście literatury i tradycji teatru

-analiza historyczno-literacka tekstu

-rozpoznanie odczytań danego tekstu i kontekstów w jakich odbyły się wybrane wcześniejsze ewentualne realizacje teatralne

-samodzielny wybór i analiza tekstów literackich dotyczących wybranego utworu i jego tematyki

-analiza dzieł wybranych dziedzin sztuki poszerzająca kontekst kulturowy i estetyczny

Interpretacja reżyserska:

-odczytanie wątków, znaczeń i metafor w odniesieniu do problematyki dziecięcej

-odnalezienie i analiza metafory pod kątem jej możliwości narracyjnych, w tym szczególności narracji wizualnej i scenicznej

-odczytanie kontekstu społecznego i psychologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem psychologii rozwojowej dziecka

-określenie adresata

-określenie osobistego stosunku do tekstu

-określenie własnych asocjacji i skojarzeń dotyczących treści, formy, estetyki i filozofii utworu

Wizja:

-zbudowanie koncepcji przedstawienia w oparciu o powyższe etapy pracy

-określenie założeń adaptacyjnych i dramaturgicznych. Wybór scen, wątków, zdarzeń, narracji

-określenie postaci, ich charakterów znaczeń i relacji w oparciu o pozyskaną wiedzę i własną ich interpretację

-stworzenie wizji spektaklu obejmujące koncepcję sceniczną

-określenie języka spektaklu z uwzględnieniem teatru formy jako jego podstawowego komponentu narracyjnego

-zbudowanie metaforyki spektaklu w oparciu o własną interpretację treści utworu

-opis przykładowych rozwiązań scenicznych

-wybór przykładowych scen i rozwiązań opisujących realizację metafory scenicznej

-określenie założeń dotyczących treści, formy oraz estetyki

-stworzenie podstawowych zadań scenograficznych, muzycznych i choreograficznych (innych potrzebnych) w oparciu o przygotowaną wizję spektaklu

Efektem pracy nad utworem będzie stworzenie eksplikacji reżyserskiej obejmującej interpretację i analizę tekstu, wizję spektaklu, określenie języka i estetyki spektaklu oraz zaplanowanie zadań dla scenografa/ki, kompozytora/ki i aktorów. Eksplikacja powinna zawierać także koncepcję dramaturgiczną zrealizowaną w formie opisu lub szkicu adaptacji.

W przypadku uzasadnionych wątpliwości ze strony studenta/ki na etapie pracy interpretacyjnej, po dokonaniu analizy zaproponowanych tekstów, po uzgodnieniu z prowadzącym, może być dokonana zmiana tekstu wyjściowego na inny utwór, jednak założeniem pozostaje literatura dla dzieci młodzieży, ze wskazaniem na dramat poetycki, lub o zdecydowanym potencjale metaforycznym.

Zajęcia są prowadzone stacjonarnie oraz w formule online.

Prowadzący wskazuje jako dobrą praktykę nie korzystania z narzędzi AI.

W razie posługiwania się, studenci są zobowiązani do informowania o wykorzystaniu AI, zaznaczaniu stopnia ingerencji sztucznej inteligencji, oraz wyraźne oddzielanie treści wygenerowanych przez AI od własnej pracy intelektualnej.

Pedagog nie dookreśla dodatkowego zakresu tekstów, ponieważ ich wybór jest częścią zadania, ponadto sugerować może konkretne wizje lub interpretacje co także pozostaje wolnym wyborem studenta/ki.

W zakresie wiedzy (W) student:

- rozumie rozszerzone zagadnienia obejmujące nauki humanistyczne; zna elementy dzieła scenicznego (R_W01),

- rozumie fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji oraz dysponuje poszerzoną wiedzą, która pozwoli mu na zbudowanie kontekstu historycznego i kulturowego w dziele teatralnym (R_W04),

- zna możliwości wykorzystania i mieszania konwencji i stylów przynależnych teatrowi lalek i żywego planu w celu uzyskania współczesnej wymowy dzieła artystycznego (R_W08),

- rozumie wzajemne relacje między teoretycznymi i praktycznymi aspektami studiów, a także wykorzystuje tę wiedzę do dalszego rozwoju artystycznego (R_W11),

- rozumie istotę procesów kulturowych, posiada umiejętność rozpoznawania wybranych elementów kultury materialnej poszczególnych epok, obszarów i warstw społecznych (R_W14);

W zakresie umiejętności (U) student:

- potrafi dysponować wiedzą i umiejętnościami potrzebnymi do kreowania koncepcji artystycznych; prezentować wysoko rozwiniętą osobowość twórczą umożliwiającą ich tworzenie i realizację (R_U01),

- potrafi zrozumieć istotę konstrukcji tekstu scenariusza, samodzielnie ocenić tekst literacki i możliwości jego wykorzystania w procesie budowania dzieła teatralnego z użyciem środków teatru lalek (R_U02),

- umie wykorzystać nabyte doświadczenia w realizowaniu własnych działań artystycznych opartych na zróżnicowanych stylistycznie koncepcjach wynikających ze swobodnego i niezależnego wykorzystywania swej wyobraźni, intuicji i emocjonalności (R_U04),

- potrafi współdziałać i współpracować z innymi osobami w ramach prac zespołowych; pełnić wiodącą rolę w pracy w grupie (R_U07),

- umie słuchać współpracowników i umie wykorzystywać ich uwagi dla realizacji wspólnego celu jakim jest spektakl teatralny (R_U08),

- potrafi tworzyć ustne i pisemne wypowiedzi z zakresu sztuk teatralnych w oparciu o zdobytą wiedzę teoretyczną (R_U12);

W zakresie kompetencji społecznych (K) student:

- jest gotowy na sformułowanie konstruktywnej krytyki w stosunku do działań innych osób (R_K03),

- jest gotowy do podjęcia refleksji na temat społecznych, naukowych i etycznych aspektów związanych z własną pracą (R_K09).

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest: obecność, aktywne uczestnictwo w zajęciach, napisanie egzemplarza reżyserskiego oraz uzyskanie pozytywnej oceny z obrony tegoż egzemplarza podczas ustnego egzaminu.